Dünya Forum: He Xian Gu / Tao’nun ölümsüz lotus çiçeği

Dindar Çinliler açısından, eski Çin’deki Taoizm pratiğinin temel unsurlarından biri, makul inançlara ve uygulamalara bağlı kalmanın çok uzun bir ömrün, hatta ölümsüzlüğün yolunu açabileceği inancıdır.

Tarihte kaç tane Taocu keşişin ölümsüzlük elde ettiği bilinmiyor. Elbette Taoizm’in kurucusu olan Lao-Tsu’nun manevi soyundan gelen Zhuangzi (ya da Chuang Tsu) üzere şahısların ölümsüz olduğu düşünülür. Bununla birlikte, ölümsüzlüğe ulaşıp ulaşmadıkları sırf kendileri tarafından bilinen sayısız münzevi ve gezgin Taocu bilge de ölümsüzlerin ortasında olabilir.

Taocu dini gelenek, inançları ve uygulamaları yoluyla sıradan insan hayatının sınırlamalarını aşarak bu yeteneğin somut bir sembolü haline gelen sekiz ‘Xian’ (ölümsüz) kümesine derin bir hürmet gösterir. Bu figürler, ibadet ve uygulama yoluyla ulaşılan ölümsüzlüğün mitolojik sembolleri üzere hizmet ederler.

Taoizm’de kutsanan Sekiz Ölümsüz hakkındaki kimi bilgiler gerçek tarihi olgularla da ilişkili üzere görünür. Onların, Tang Hanedanı (M.S. 618-907) yahut Song Hanedanı (M.S. 960-1279) sırasında dünyaya geldiği söylenir ve bu bilgiler Zhuangzi tarafından kaydedilmiştir. Birtakım ölümsüzler gerçek beşerler olsa da, bu müminleri çevreleyen büyülü ve mistik masallar, tarihi, mitolojik gerçeklikten ayırt etmeyi imkânsız bir hale getirir.

ÇİN’İN ANTİK RABLERİ

Klasik rablerin birçok ölümlü olarak ortaya çıktı ve kimileri kendilerine adanan şenliklerle anılmaya devam ettiler. Bu rabler ekseriyetle tapınaklardaki heykellerde vücut bulur fakat duvar süslemelerinde de görünebilirler; kimileri birçok farklı sembolik mana ve ehemmiyete sahiptir.

Çin ilahları kelam konusu olduğunda, Mısır, Yunan yahut Roma panteonuna aşina olan beşerler şaşırabilir; çünkü Çin inanç sisteminde dengeli bir çerçeve ya da hiyerarşi bulunmaz. Kelam konusu olan, öykülerin farklı vakitlerde farklı yerlerde ortaya çıktığını düşündüren bir çeşit koleksiyondur. Örneğin Şanlı İlah Şangdi birçok masalda yer almaz ve başka ilahlarla etkileşime girmez, bu nedenle de Zeus yahut Jüpiter ile karşılaştırılamaz bile. Bunun esas nedeni, uzun vakit boyunca Konfüçyüslüğün baskın ideoloji olmasıdır ve bu sıkı rasyonellik, toplumda kök salmıştır.

Hâl bu türlü olunca, mitolojik figürler akademisyenler nezdinde çalışmaya uygun hususlar olarak görülmedi. Bunun yanı sıra, öyküleri kelamlı gelenekle canlı tutmaya çalışan inananların birçok okuma yazma bilmiyordu. Çin’de doğrulanabilen uzun bir tarih geleneği mevcuttur ve gerçeklere ait tarafsız kayıtlar, bu çeşit yaratıcı öykülerle çelişkiler taşır. Buna rağmen, halk binlerce yıl boyunca bir ortaya gelip, dinlerin yaşattığı antik rabler onuruna şenlikler düzenlemeyi sürdürdü.

‘SEKİZ ÖLÜMSÜZ’

Çin mitolojisinde, Sekiz Ölümsüz isminde, ilahi ve doğaüstü niteliklerle ve eşsiz güçlerle donatılmış olan, insanî var oluşu aşmış sekiz şahıstan oluşan efsanevi bir küme bulunur. Her ölümsüz, berbatlığa karşı çabada hayatî kıymete sahip bir güçle donatılmıştır. Sekiz Ölümsüz’ün büyük kısmı Tang Hanedanlığı sırasında doğmuştu ve Taocular tarafından büyük bir hürmet görmeleri nedeniyle Çin kültüründe tanınan figürler haline geldi. Sekiz Ölümsüz, He Xian Gu, Cao Guo Jiu, Li Taiguai, Lan Caihe, Lu Tung Pin, Han Xiang Zi, Zhang Guo Lao ve Zhongli Quan’dan oluşuyordu.

Tarihi, yarı-tarihsel ya da efsanevi karakterler olarak kabul edilse de Sekiz Ölümsüz, sıradan insan varlığının hudutlarını dinî pratiklerle aşan güçleri temsil eder. Güçleri genel olarak şunları içerir:

-Farklı yaratıklara ve objelere dönüşme yeteneği,

-Yaşlanmayan ve şaşırtan fizikî hareketler yapabilen fevkalâde vücutlar,

-Doğal güç denetimi sayesinde insanları, hayvanları ve objeleri denetim etme maharetleri,

-Şifa dağıtma,

-Geleceği iddia etme yeteneği.

Sekiz Ölümsüz’ün ve temsil ettikleri güçlerin hakikaten var olduğuna inanmayan Taocular açısından bile, bu karakterler bir ilham kaynağı, bağlılık ve bazen de bir cümbüşün konusu durumundadır.

ÖLÜMSÜZLÜĞE UÇAN BİRİNCİ BAYAN

He Xian Gu, ekseriyetle Taocu geleneğin tek bayan ölümsüzü olarak kabul edilir. He Qiong ismiyle Tang Hanedanı (618-907) periyodunda, Çin kültürünün zirve noktalarından birinde dünyaya geldi. Fakir ailesi, Guangzhou bölgesindeki Zhujiang Irmağı üzerinde bir limanda yaşıyordu.

He Xian Gu, aktarılan kayıtlara nazaran 7. yüzyılda ölümsüzlüğü elde etti. Şimdi 14 yaşındayken, kendisine mika sanatını öğreten ustası Lu Tung Pin ile tanıştı. Pin, He’nin açlığını dindirmek için ona bir şeftali verdi. Öyküde, He’nin bu şeftaliyi yemesi, ham güce olan bağımlılığından kurtularak ölümsüzlüğe ulaşmasını sembolize eder. Diğer bir deyişle Lu Tung Pin, Xian Gu’nun gücünün niteliğini değiştirmesine yardımcı oldu; bu sayede artık fizikî vücudu tarafından tutsak edilmedi ve daha sonraları yüksek doruklardan atlayarak dağların etrafında nasıl hareket uçabileceğini de öğrendi.

He Xian Gu’nun sahip olduğu bilgelik, temel kristal yapıyı temsil eden mika ve incinin yanı sıra bedenin beslenmesi sanatıyla da alakalıydı. Birden fazla kıssada, birincinin hasta annesini uygunlaştırmak için otlar arayan ve vakit geçtikçe sanatını toplumun hizmetine sokan şefkat dolu bir evlattan bahsedilir. Xian Gu, tıpkı vakitte, çocuklara armağanlar vermektedir.

Geleneğe nazaran, He, Tao’ya kendini adamak maksadıyla bekârlık yemini etmiş, Tang Hanedanı’ndan bir bayandı; birebir vakitte bir otacı ve kâhindi.

Bunların yanı sıra, He Xian Gu’nun ölümsüzlük elde etmek isteyenler ortasında uçuş antrenmanları yapan birinci kişi olduğuna inanılır. İsminin Guangdong Eyaleti’ndeki Guangzhou kentiyle ve sürmekte olan varlığının Lo Fu Shan Dağı ile irtibatlı olduğu aktarılır. Bu dağda, ölümsüz hanımefendinin hâlâ öğrencileriyle buluştuğu ve insanların ölümsüzlere ulaşmak için kullandığı bir köprü mevcuttur.

Aktarılan bir öyküye nazaran, ‘Dongpo’ ismiyle da bilinen simyacı Su Shi, bir gün, bir erkek ve bir bayandan oluşan iki yolcuyla karşılaştı. Bayan, İmparatorluk Mahkemesi tarafından cezalandırıldığı için, Su’yu kızdırmak hedefiyle bir şiir besteledi. Su, bir an sonra, hırpani görünümlü çiftçi bayanın aslında He Xian Gu olduğunu fark etti. Öbür gezgin Li ise demir bir köprüye dönüşerek Su’nun geniş ve güçlü ırmaktan karşıya geçmesini sağladı.

Şayet ölümsüz Xian Gu’yu arıyorsanız, yüz yıllardır yaşadığı Magufen doruğuna çıkmanız gerekiyor; He Xian Gu, Ay takvimine nazaran har ayın 15. gününde Yeşim İmparatoru’na adanan Tao ayini için cennetten yeryüzüne iniyor. Ne var ki, yeryüzüne indiği vakit etrafını rengârenk bulutlar kaplayarak ölümsüz bayanı gözlerden ırak tutuyor.

BAYANLAR AÇISINDAN TOPLUMSAL BİR DÖNÜŞÜME YOL AÇTI

Xian Gu’nun bilgeliği, Tam Gerçeklik Okulu’nda (Quanzhen) öğretiliyordu. Bu okul, aslında He Xian Gu’nun ölümsüzlüğe ulaşmasından sonra kurulmuştu. Ancak okulun kurucularından biri ve tıpkı vakitte He Xian Gu’nun öğretmeni olan Lu Dongbin olduğu için, okul hem öteki bir ölümsüz olan Sun Bu’er hem de He Xian Gu’ya adanmıştı.

Okul, bayanlara da eğitim veren Taocu Gelenek Enstitüsü’nün gelişimine de kıymetli ölçüde katkıda bulundu. Okulun bayan öğrencilerinin sayısı en azından erkek takipçilerinin sayısına eşitti. Bu okul, Taoizmde ‘Göksel Ustalar Okulu’ ile birlikte, bayanlara daha büyük bir rol veren bir öğretinin de temelini atmış oldu.

Ölümsüz He ile bağlantılı pratikler, temelde, bayanlara atfedilen ‘derleyip toplama’ ve ‘besleme’ niteliklerine dayanıyordu. Kısaca, bu uygulamalar, ilkel bir mağarada yaşadığı söylenen ‘ilk anne’ Xuan Tan’a atfedilen ‘ölümsüz ruhu’ var etmeye ve beslemeye yardımcı olacak potansiyel gücü ortaya çıkarmaya yönelikti.

He Xian Gu, Taocu sanatlarda ekseriyetle sonsuzluğun sembolü olan bir lotus çiçeği ve ‘şeng’ denilen bir müzik aleti tutarken tasvir edilir. Bazen ‘Feng Huang’, yani tüm kuşların efendisi olduğu söylenen efsanevi bir kuş da kendisine eşlik eder.

Kaynaklar:

https://www.historytoday.com/archive/foundations/he-xian-gu

https://www.olegcherne.ru/people/61-he-xiangu/

https://ztevetevans.wordpress.com/tag/he-xiangu/

http://www.histophilo.com/he_xiangu.php

https://www.learnreligions.com/the-eight-immortals-of-taoism-3182605

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir