Toplumcu Sinema üyesi Ümit Güç: Sinema salonları alışveriş merkezlerine hapsedildi

Osman Çaklı

Toplumcu Sinema üyesi Ümit Güç’ün direktörlüğünü yaptığı ”Taş Köprüyü Kim Yaptı?” isimli birinci kısa metraj sineması, İzmir Personel Kurulu davetlisi olarak dün İzmir’de Boyoz Akademi’de emekçiler ile buluştu. Sinemanın konusunun personel ve emek üzerine olması personellerin beğenisini topladı.

Geçen sene Altın Koza Sinema Festivali’nde en yeterli 10 senaryoda ve Adana Kısa Sinema kısmında üçüncülük mükafatı alan, “Taş Köprüyü Kim Yaptı?” isimli sinemasının direktörü Ümit Güç’ün tıpkı vakitte birinci kısa metraj sinema olma özelliği taşıyor. Direktörlüğünü yaptığı birinci sinema ile ödül alan Ümit Güç, birinci uzun metrajlı sinemasının hazırlıklarının büyük ölçü de tamamlandığını söyledi. Güç’ün yeni sinemasının ismi ise “Yeryüzü Ayakları” olacak. Yeni sinemasıyla ilgili ayrıntı paylaşan Güç “Yeryüzü Ayakları Adana’da ki ayakkabı emekçileri üzerinden insan tabiat bağını ve üniversal çapta sınıf çabasını işledik” dedi. Bizde Ümit Güç ile hem Toplumcu Sinemacıları, sinemayı ve sinemalarını konuştuk.

“TOPLUMCU SİNEMACILAR ÇÜRÜMEYE SANAT CEPHESİ İLE KARŞI DURUŞ GÖSTERİYOR”

Öncelikle bize Toplumcu Sinemacılar’dan bahseder misiniz? Ne vakit ortaya çıktı? Neden Toplumcu Sinema?

Sinemada insan ve tabiat merkezli sinema yapmayı hedefleyen (emek sömürüsü, tabiatın tahribatı, cinsiyet eşitsizliği, ulusal sorun, inanç sorunu vb.) bağımsız bir sinema topluluğudur.  Yaklaşık bir yıldır faaliyet gösteriyoruz. Bugünün dünyasında kapitalizm daima bir çöküş halindedir. Bu çöküşten kaynaklı insanı ve doğayı da çürütmektedir. Toplumcu Sinemacılar bu çürümeye karşı sanat cephesinden bir karşı duruş olma tezindedir. Sinemanın bugün geldiği nokta kapitalizm içerisinde maalesef ki bir sanattan çok bir kesime dönüşmüştür. Doğal olarak piyasada yer bulan sinemalar bu çürümüşlüğe karşı birden fazla vakit bir karşı duruşu tabir etmemektedir. Biz bütün bu toplumsal meselelerin sinemada çok az işlenmesini büyük bir eksiklik olarak görüyoruz. Bu noktada bu eksikliği tamamlama tezindeyiz. Öteki taraftan sizin de bildiğiniz üzere sinema ekipmanları ve sinema çekim süreci önemli masraf isteyen bir iş. Biz bu noktada da Toplumcu Sinema’yı fikirlerimizi ve kendimizi söz edebilmenin bir aracı olarak kurduk, bir dayanışma ağı olarak kurduk. Bütün sinema imal sürecimiz büsbütün kolektif bir çalışmaya ve dayanışmaya dayanmaktadır. Sineması halka ulaştırma problemimizi da bu dayanışma ağı sayesinde giderme tezindeyiz.

‘TÜRKİYE’DE SİNEMA METALAŞTI’

Pekala size nazaran Türkiye’de sinema kültürü hangi noktada?

Bu soruya iki taraftan karşılık verebiliriz. Birincisi halkın sinema ile alakası, ikincisi ise sinemacıların sinema yapma biçimleri ve sinemanın mevcut sistem tarafından kullanış biçimi. Birincisinden başlayacak olursak üstte da bahsettiğimiz üzere, bugün sinema sektörleşmiş bir durumdadır. Sizin de bildiğiniz üzere sinema salonları bile süratlice kapanıyor. Sinema salonları alışveriş merkezlerine hapsedilmiş durumda. Ve avmlerin bugün tüketim kültürünün sonucu olduğunu biliyoruz. Hal bu türlü olunca da sinema bir sanat yapıtından çok metaya dönüşmüş oluyor. Kuşkusuz bu süreç kısa vadede oluşmadı, bu 12 Eylül’den sonra ülkeyi neoliberalleştirme siyasetlerinin sinema alanındaki tesiridir. Halkın sinema kültürüne baktığımız vakit 12 Eylül öncesi periyotta seyir tecrübelerinin daha kaliteli olduğunu görebiliyoruz. Bugün ise sinemanın halka ulaşma noktasında çok hudutlu olduğunu görüyoruz. Yaygın bir halde izlenen sinemalar de büsbütün tanınan kültürün yapıtı piyasa sinemaları. Tam da bu noktada sorunun ikinci kısmına değinmek istiyorum. Mevcut piyasa sisteminde birden fazla sinemacı ve direktör duruma ayak uydurarak tabiri caizse para edecek sinemaları yapma eğilimine giriyor. Bu piyasa sinemasından bağımsız durmaya çalışan direktörler de vakitle sistem içerisinde üst hakikat dikeyleşme tehlikesiyle karşı karşıya kalıyorlar. Şuna da değinmek gerekir ki Türkiye’de son vakitlerde yapılan birçok sinema hoş hikaye anlatısı üzerinden yürüyor. Halbuki bizce ülkemizde senaryo ıstırabı yoktur zati. Lakin temel bir derdimiz var. Hoş hikaye anlatısına bir fikir bir bakış açısı katabilmektir. Kanımca Yılmaz Güney bu noktada bir örnek teşkil etmektedir.

‘BELGESEL SİNEMALAR GERÇEKÇİLİĞİ GÜÇLENDİRİYOR’

Sizinde belgesel sinema çalışmalarınız var. Belgesel sinemaları sinemada öbür alanlardan ayıran fark nedir?

Öncelikle şunu belirtmek istiyorum ”Taş Köprüyü Kim Yaptı?” bir kurmaca kısa sinemadır. Tabi ki de kendi içerisinde bir belgesel tadını da vermektedir. Şuan da çekimleri büyük oranda bitmiş olan ve kurgu sürecinde olan bir belgesel sinemamız var. Bu belgesel birinci uzun metraj sinemamız olacak. Belgeselimizin ismi ”Yeryüzü Ayakları” olacak. Bu belgeselde Adana’da ki ayakkabı emekçileri üzerinden insan-doğa alakası ve üniversal çapta sınıf çabasını işlemeye çalıştık. Bence belgesel sinemaları sinema estetiği içerisinde gerçekçiliği güçlendirmektedir. Öbür taraftan belgesel imal süreci teknik olarak kurmaca sinemalarından daha sade olduğu için herkese belgesel çekme imkanı vermektedir. Bundan kaynaklı da sinemaya farklı bakış açıları ve yeni yorumlar getirmektedir. Öbür taraftan belgesel sinemalarla farklı kültürler, farklı hayatlar ve aktüel ya da tarihi olaylar daha süratli bir süreç içerisinde sinemaya aktarılabilmektedir. Bu da beşerler ortasında kültürel irtibatta sinemayı daha etkin bir araç haline getirebilmektedir. Bu mevzuda topluluğumuzun üyesi olan Fırat Erez’in ”Hasankeyf’e Ağıt” isimli belgesele dair bakış açımızı da bir bakıma özetlemiş oluyor.

Türkiye sinemasında belgesel sinemalar sizce bir çürüme mevcut mu? Ne söylersiniz?

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir